RSS Feed

შევიდე სახლსა შენსა… ცხრა ნეტარება


1. „ნეტარ იყვნენ გლახაკნი სულითა, რამეთუ მათი არს სასუფეველი ცათა“

ამ სიტყვებით მაცხოვარი მოგვიწოდებს, ვიყოთ გლახაკნი სულითა, რათა დავიმკვიდროთ სასუფეველი ცათა.

რას ნიშნავს სულის სიგლახაკე? ეს, პირველ რიგში, ნიშნავს იმას, რომ ადამიანი უნდა იყოს თავმდაბალი, მორჩილი, რადგან ამის გარეშე მას მადლი ვერ მიეახლება. როგორც ფსალმუნებში წერია, ამპარტავანთ შემუსრავს ღმერთი, ხოლო თავმდაბალთ მიანიჭებს მადლს. ე.ი. თავმდაბლობა უფალთან მიახლოების აუცილებელი პირობაა. თვითონ უფალი იყო უდიდესი თავმდაბლობის მაგალითი: ცისა და ქვეყნის შემოქმედმა თავი დაიმდაბლა, განკაცდა, მონის, თავისივე ქმნილების – ადამიანის სხეული მიიღო, რათა კაცობრიობა გამოეხსნა; იგი ამქვეყნად მოვიდა არა დიდებულ სამეფო პალატებში, არა ამქვეყნიური პატივით აღსავსე, არამედ იშვა უბრალო ბაგაში, კაცთათვის უკადრის გამოქვაბულში. მაცხოვრის შობა, მისი ამქვეყნად მოვლინება საოცარი ნიმუშია თავმდაბლობისა.

ნეტარების ეს მუხლი გვასწავლის, რომ სულით გლახაკობა აუცილებელია სასუფევლის დასამკვიდრებლად. ადამიანს უნდა ჰქონდეს მუდმივი შეგრძნება იმისა, რომ უფლის გარეშე არაფერი შეუძლია. მხოლოდ ღვთისგან მიღებული ძალის შედეგად ძალუძს სიკეთის გაკეთება. მოვიყვანთ ასეთ შედარებას: ვინ არის გლახაკი? მათხოვარი? ესაა უპოვარი ადამიანი, რომელიც ყოველდღიურ სარჩოს შოულობს იმით, რომ ითხოვს. მას ამ თხოვნის შედეგად აძლევენ მოწყალებას, რის გარეშეც, მას თავის რჩენა არ შეუძლია. იგი სრულიად უსუსურია, დამოუკიდებლად არსებობა არ შეუძლია. სულიერი თვალსაზრისით ასევეა ყოველი ქრისტიანი, უფლის წინაშე ჩვენ ყველანი გლახაკნი ვართ. ღვთის წინაშე აბსოლუტურად უპოვარნი, არაფრის მქონენი, არაფრის გამკეთებელნი ვართ იმ თვალსაზრისით, რომ მის გარეშე კეთილის ქმნა არ შეგვიძლია. თუ ადამიანს ამგვარი დამოკიდებულება ექნება, ის ძალგვიძს სიკეთეს გააკეთებს და ღვთისთვის სათნოდ იცხოვრებს. მაგრამ თუკი მას იმედები მხოლოდ თავის თავზე აქვს დამყარებული, მაშინ სრულიად წარმოუდგენელია, რომ რაიმე სულიერ წარმატებას მიაღწიოს. შეიძლება გარეგნულ, მატერიალურ, ფიზიკურ ყოფაში ადამიანმა რაიმე წარმატება მოიპოვოს, მაგრამ ეს მოჩვენებითი, წარმავალი, გარეგნული, დროებითი იქნება, სულიერ ცხოვრებაში წარმატება კი მარადიული კატეგორიაა. ეს არ არის ის, რაც ამქვეყნად მოიპოვება და იმქვეყნად ქრება. ეს არ არის სიმდიდრე, ფიზიკური ძლიერება, ჯანმრთელობა, გონიერება, რომელიც ადამიანს თანდათანობით, ასაკთან ან გარდაცვალებასთან ერთად წაერთმევა ხოლმე. დასაფიქრებელია ალექსანდრე მაკედონელის მაგალითი, რომელიც ერთ-ერთი უდიდესი მეფე იყო კაცობრიობის ისტორიაში. მან უზარმაზარი იმპერია შექმნა, მის მფლობელობაში უდიდესი ტერიტორია იყო, მაგრამ როდესაც გარდაიცვალა, დაიბარა, რომ გაშლილი ხელებით დაესაფლავებინათ, რითაც მიანიშნა იმაზე, რომ როგორი შიშველიც მოვიდა ამქვეყნად, არაფრის მქონე, არაფრის მომტანი, ასევე წავა ამქვეყნიდან. მიუხედავად იმისა, რომ ალექსანდრე მაკედონელი უზარმაზარ იმპერიას ფლობდა და უამრავი ადამიანი ემორჩილებოდა, მაინც ცარიელი ხელით წავიდა იმქვეყნად. თვით წარმართი ადამიანიც კი მიხვდა იმას, რომ ყოველივე ამქვეყნიური წარმავალია. მითუმეტეს, ჩვენ, ქრისტიანებმა, იმ ადამიანებმა, ვინც ქრისტეს მიმდევრებად ვიწოდებით, უნდა გავიაზროთ ჩვენი ცხოვრების წარმავალობა, სულის სიგლახაკე, ანუ ის, რომ ჩვენ, ჩვენი ძალით, არაფრის გამკეთებელნი ვართ. როგორც კი ადამიანი იწყებს საკუთარ ძალებზე დაყრდნობას, მაშინვე წარუმატებლობას შეეჩეხება ხოლმე. ხდება ისე, რომ ღვთის დაშვებით მასზე მოდის განსაცდელი, საქმეში წარუმატებელობა. ამ განსაცდელმა მას უნდა დაანახოს თავისი უძლურება და მთელი სასოება ღმერთზე დაამყაროს.

ძველი აღთქმის ისრაელს იმისათვის, რომ უფრო მეტად შეეგრძნო უფლის სიახლოვე და გაეთავისებინა, რომ სწორედ უფლის ძალით იმარჯვებდნენ მტერზე, ხანდახან უფალი, განზრახ, მცირერიცხოვანი ჯარით გაამარჯვებინებინებდა მტერზე. რათა მათ არ ჰგონებოდათ, რომ ბრძოლა ძლიერი ლაშქრის, ან დახვეწილი სამხედრო სტრატეგიის გამო მოიგეს.

მარადის უნდა ვითხოვდეთ უფლისაგან წყალობას, მადლს, ცოდვათა პატიებას, უნდა ვითხოვდეთ ძალას ჩვენი საქმეებისთვის, იმას, რომ ჩვენი ცხოვრება სათნო იყოს ღვთისათვის. როგორც მათხოვარი ყოველწამიერად ითხოვს და ეს თხოვნა არ ბეზრდება, ჩვენც არ უნდა მოგვბეზრდეს უფლისადმი თხოვნა, რათა მან მოიღოს წყალობა. ისევე როგორც იაკობი, როცა იგი მთელი ღამე „ერკინებოდა“ უფლის ანგელოზს. ეს შერკინება სულიერი თვალსაზრისით უნდა გავიაზროთ. ეს იყო ლოცვა უფლისადმი, დაუცხრომელი, მოუღლელი ლოცვა ღვთის წინაშე, ამიტომ იაკობმა გამთენიისას მიიღო უფლისაგან წყალობა.

ჩვენც გულმოდგინედ ვილოცოთ უფლისადმი და წყალობას არ მოგვაკლებს.

2. „ნეტარ იყვნენ მგლოვარენი გულითა, რამეთუ იგინი ნუგეშინისცემულ იქნენ“

ნეტარებების მეორე მუხლის განხილვამდე, გავიხსენოთ, რომ უფალი ამ ნეტარებებს მთაზე წარმოთქვამს: იგი ადის მთაზე, მას მიჰყვებიან მოწაფეები და სწორედ იქ, მთაზე ადამიანებს ემცნობათ 9 ნეტარება.

შემთხვევითია თუ არა ამგვარი რამ? რა თქმა უნდა, უფლის არცერთ სიტყვაში და არცერთ ქმედებაში შემთხვევითობა არ ურევია. ყოველ სახარებისეულ ამბავს ღრმად სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს. მთაზე ასვლა და მოწაფეების აყვანა ნიშნავს სულიერ ამაღლებას. ის სიტყვები, ის ქადაგებები და სწავლებები, რაც უფალს მთაზე უნდა წარმოეთქვა, განსაკუთრებული მნიშვნელობის მქონე იყო, ამიტომ ადამიანთა მხრივ სულიერ ამაღლებას საჭიროებდა. ფიზიკური ამაღლება, რასაც მთაზე ასვლა გულისხმობს, სიმბოლოა სულიერი ამაღლებისა. იმისათვის, რომ ისმინო უფლის სიტყვა, სულიერი მომზადება, სულიერი აღმასვლაა საჭირო; ანალოგიური სიმბოლო წმიდა წერილში სხვა ადგილზეც გვხვდება. მაგ. მოსეს ასვლა მთაზე, სადაც მან უფლის ხმა მოისმინა; როგორც გახსოვთ, ებრაელი ერი ვერ გაყვა მოსეს, იმიტომ რომ ამისთვის მზად არ იყო. მან ვერ მონახა საკუთარ თავში ძალები, რომ მოსესთან ერთად მთაზე ამაღლებულიყო, ვერ ამაღლდა სულიერად, რომ ესმინა უფლისა, მოესმინა ის სიტყვები, რაც მოსემ მოისმინა.

ნეტარების მეორე მუხლი, რომელზეც გვსურს, ვისაუბროთ, ასე ჟღერს: „ნეტარ იყვნენ მგლოვარენი გულითა, რამეთუ იგინი ნუგეშინისცემულ იქნენ“. რა გლოვაზეა აქ საუბარი? ნუთუ რაღაც ამქვეყნიური მწუხარება ან მწუხარების გარეგნული სახე არის გარანტი იმისა, რომ ნუგეშინისცემულნი ვიქნებით? რა თქმა უნდა, არა. ამ სიტყვებში საკუთარი ცოდვების გამო მგლოვიარე ადამიანი უნდა ვიგულისხმოთ.

ყველა ადამიანი სცოდავს. ფსალმუნებში ნათქვამია – „არა არს კაცი, რომელიც ცხონდეს და არა სცოდოს“. სიტყვა „ცხონდეს“ ძველქართულდ ნიშნავს „ცხოვრობდეს“. ანუ ეს სიტყვები გვასწავლის, რომ არ არსებობს ისეთი ადამიანი, რომელიც ამქვეყნად იცხოვრებს ისე, რომ არაფერს შესცოდავს.

მაშ, რა არის გამოსავალი? თუკი ნებისმიერი ადამიანი მუდმივად სცოდავს, როგორ მოიპოვებს ცათა სასუფეველს? გამოსავალი სწორედ ცოდვათა სინანულის გზით აღხოცვაა. როცა ადამიანს არა აქვს განცდა თვისთა ცოდვათა, ბუნებრივია, მას არც სინანული ექნება. როცა იგი არ არის მგლოვიარე თავის ცოდვათა გამო, ვერ იქნება მონანული, და შესაბამისად, არც ისეთ სათნოებებს აღასრულებს, რაც მის ცოდვებს აღხოცავს.

პავლე მოციქული კორინთელთა მიმართ მეორე ეპისტოლეში (VII, 10) წერს: „რადგან წუხილი ღმერთის გულისათვის შეიქმს სინანულს სახსნელად, ხოლო წუხილი ამქვეყნიურ სიკვდილს შეიქმს“. ეს მუხლი ნეტარებების მეორე მუხლს ეხმიანება. „წუხილი ღმერთის გულისთვის“ ანუ ამქვეყნიური სიამეების, ცხოვრებისეული განლაღების მოკლება ჩვენთვის სანანებელი აღარ იქნება, თუკი გვექნება ჭეშმარიტი მგლოვარება და მწუხარება სულისა.

ჩვენი ჭეშმარიტი სამშობლო ზეცაა, სასუფეველია. ამქვეყნიური სამშობლო, რა თქმა უნდა, მიწიერი სამშობლოა, რომელიც ძალიან უნდა გვიყვარდეს, მაგრამ ყოველი ადამიანის საბოლოო სწრაფვის ადგილი მაინც ზეციური სასუფეველია. ჩვენი წინაპრები ადამ და ევა განიდევნენ სამოთხიდან, ჩვენ კი მათი შთამომავლები ვართ, ამიტომ, ბუნებრივია, ჩვენში შინაგანად, ქვეცნობიერად არის ნოსტალგია და ლტოლვა ზეციური სამშობლოს მიმართ. ჩვენ შინაგანად მწუხარენი ვართ იმის გამო, რომ ჯერჯერობით მოკლებულნი ვართ ზეციურ სასუფეველს. პირველქმნილი ცოდვის გამო გამოიდევნა ადამი და ევა სამოთხიდან და მათთან ერთად ყველა შემდგომი თაობა, რომელთა შორის ჩვენც ვართ. ამიტომ ბუნებრივია ჩვენი მწუხარება; ეს სრულიად ლოგიკური და გასაგებია, თუკი ადამიანი ქრისტიანულად, სარწმუნოებრივად აზროვნებს და მისი გონების თვალი მიწიერიდან ზეციურისკენაა ამაღლებული. მაგრამ თუ ადამიანის გონება მიწიერზეა მიჯაჭვული, ბუნებრივია, მთელი მისი გონება ამქვეყნიურით იქნება დაკავებული, რათა წუთისოფელი მაქსიმალური კეთილდღეობისათვის გამოიყენოს; გალაღდეს, კარგად ჭამოს და სვას, ჰქონდეს სიმდიდრე, პატივი, დიდება. ასეთი ადამიანის ცხოვრებისადმი დამოკიდებულება მომხმარებლურია: იგი ცდილობს, რაც შეიძლება მეტი სიამოვნების მიღება მოასწროს ამ ცხოვრებაში, რადგან ჰგონია, რომ მისი ცხოვრება სიკვდილით დასრულდება. სინამდვილეში, გარდაცვალება ჩვენი მარადიული ცხოვრების მხოლოდ დასაწყისია. სულის ერთი მდგომარეობიდან ადამიანი მეორე მდგომარეობაში გადადის, ანუ ჩვენი მთელი ამქვეყნიური ცხოვრება მართლაც ერთი წამია მარადისობისთვის. ქართველმა კაცმა ეს რომ კარგად იცოდა იქიდანაც ჩანს, რომ ცხოვრებას „წუთისოფელი“ დაარქვა. გონიერი ადამიანი ამქვეყნიურ ცხოვრებაში წარემატება სათნოებებში, აქვე ემზადება იმქვეყნიურ ცხოვრებაში გადასასვლელად.

„განცდა თვისთა ცოდვათა“ – ესაა გლოვა საკუთარ ცოდვებზე. როცა გლოვას ვახსენებთ, აუცილებელი არ არის, მისი ფიზიკური გამოხატულება ვიგულისხმოთ, თუმცა ძლიერი და ჭეშმარიტი სინანულის დროს ადამიანს მართლაც მოსდის ცრემლი, რაც ღვთისაგან მომადლებული უდიდესი ნიჭი და წყალობაა. იყვნე წმიდა მამები, რომლებსაც უფლისგან მიცემული ჰქონდათ ცრემლების ნიჭი, ისინი ცრემლით დასტიროდნენ თავიანთ ცოდვებს…

როცა ვცოდავთ, უფალს ვღალატობთ. წმიდა მამები ამბობენ, რომ ყოველი ცოდვის ჩადენით, თითქოს უფალს ჭრილობას ვაყენებთ, თუკი ჩვენ გავაცნობიერებთ, რომ ასე დამნაშავეები ვართ წინაშე უფლისა, რომელიც ჩვენთვის განკაცდა, ევნო, შეურაცხყოფა, ფიზიკური ტანჯვა დაითმინა იმიტომ, რომ ჩვენ გამოვეხსენით, არ შეიძლება, გლოვის, მწუხარების შეგრძნება არ გაგვიჩნდეს; მაგრამ ეს მწუხარება უნდა იყოს სულიერი და არა ამქვეყნიური, მიწიერი. სწორედ ამას გვეუბნება ეპისტოლეს ეს მუხლი: „ხოლო ამქვეყნიურ სიკვდილს შეიქმს“. სოფელში აქ ამქვეყნიური ცხოვრება იგულისხმება. ამაოდ ვწუხვართ ჩვენ ამქვეყნიურზე, როცა ვიღაც პატივს არა გვცემს, ან არა გვაქვს ისეთი მატერიალური შესაძლებლობები, როგორიც გვსურს, არ გვაქვს კარგი ჯანმრთელობა, გარეგნობა, საზოგადოებრივი მდგომარეობა. უნდა გვახსოვდეს, რომ ყოველივე ეს წარმავალია, რადგან დადგება დრო, როცა აღარაფერი დაგვჭირდება – აღარც ამქყვენიური დიდება, აღარც პატივი, აღარც ჯანმრთელობა, აღარც ამქვეყნიური სიბრძნე. იმქვეყნად მხოლოდ ის მარადიული სათნოებანი დაგვჭირდება, რისი მოხვეჭაც იმქვეყნად უკვე აღარ შეიძლება. თუ მწუხარენი ვართ ამქვეყნიური სიამეების დაკლების გამო, ეს ჩვენს სიკვდილს შეიქმს, – გვეუბნება პავლე მოციქული. აქ ლაპარაკია სულიერ სიკვდილზე. ადამიანი, რომელიც ამაოდ გაატარებს სიცოცხლეს, ბუნებრივია, მარადიულ სიკვდილს შეუერთდება. იმიტომ რომ, ვინც აქ არ იღვაწა, არ შეეცადა, თავისი სული განეწმიდა, ბუნებრივია, მისთვის დახშული იქნება სასუფევლის კარი.

3. ნეტარ იყვნენ მშვიდნი, რამეთუ მათ დაიმკვიდრონ ქვეყანა.
4. „ნეტარ იყვნენ, რომელთა შიოდეს და სწყუროდეს სიმართლისათვის, რამეთუ იგინი განსძღენ“

ამ სიტყვებით მაცხოვარი გვეუბნება, რომ ქრისტიანი, მორწმუნე ადამიანი უნდა იყოს სიმართლისათვის მებრძოლი და იმდენად მოწადინებული სიმართლის დამკვიდრებისათვის, რამდენადაც მშიერი და მწყურვალი ადამიანი – შიმშილისა და წყურვილის გრძნობის დასაკმაყოფილებლად. შიმშილისა და წყურვილის დაკმაყოფილებისაკენ ხორციელი ლტოლვა შედარებულია სულიერ ლტოლვასთან, სიმართლის ძებნასთან. ვისაც გამოუცდია შიმშილი და წყურვილი, ძალიან კარგად ეცოდინება, რომ ადამიანს, როდესაც ამ ხორციელ მოთხოვნილებებს განიცდის, ამქვეყნად თითქმის ყველაფერი ავიწყდება, მთელი მისი გონება, ძალისხმევა და სულისკვეთება მიმართულია იქითკენ, რომ როგორმე, დაიკმაყოფილოს ეს მოთხოვნილება. შიმშილი და წყურვილი მეტად მტკივნეული და მძიმედ გადასატანია ადამიანისთვის. შემთხვევითი არაა, რომ უფალი სიმართლისათვის მისწრაფებას სწორედ ასეთ ძლიერ ლტოლვას ადარებს. ის, ვინც იბრძვის სიმართლისათვის, რა თქმა უნდა, ჭეშმარიტი სარწმუნოების მიმდევარი უნდა იყოს; მაგრამ, ამავე დროს, იგი უნდა იყოს თავმდაბალი და არა ამპარტავანი, ვინაიდან მარტო ჭეშმარიტი სარწმუნოების ქონა საკმარისი არ არის სიმართლის მისაღწევად. საჭიროა თავმდაბლობა და სიყვარული, რადგან სიმართლისთვის ბრძოლა დაუნდობლობას, სისასტიკეს არ გულისხმობს, ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ადამიანმა საკუთარი თავი სხვებზე მაღლა დააყენოს და თავისი სიმართლით ამპარტავნებდეს. ამავე დროს მას უნდა უყვარდეს თითოეული ადამიანი, მათ შორის ისინიც ვინც სცოდავს.

წმიდა გრიგოლ ნოსელი ამ ნეტარებების განმარტებისას გვეუბნება, რომ ადამიანებს საკვებისადმი სხვადასხვა მიდრეკილებები აქვთ: ზოგს საჭმელთაგან ტკბილი უფრო უყვარს, ზოგს კი – მჟავე, ზოგი ხორცს ეტანება, ზოგიერთს კი სულ სხვა საჭმელი ურჩევნია. ასეთივე განსხვავებაა სულიერ მიდრეკილებებშიც. ადამიანთა ერთი ნაწილი მიდრეკილია იმისკენ, რომ იყოს მდიდარი, ან დიდებით გარემოცული, ზოგს კი ურჩევნია, უზრუნველი, საამო ცხოვრება ჰქონდეს. მაგრამ არიან ადამიანები, რომელთა სულიერი ინტერესი სხვაგვარია. ამგვარი ადამიანები ცდილობენ უფლისათვის სათნოდ იცხოვრონ. როგორც ხორციელი საკვების მიმართ არსებობს განსხვავება სულიერ მიდრეკილებებშიც. იმისდა მიხედვით, თუ რისკენ არის მიდრეკილი ადამიანი, თავადაც შესაბამისად ისეთი ხდება. წმიდა გრიგოლ ნოსელი მატერიალურ მაგალითებთან აკეთებს პარალელს და ცდილობს მორწმუნის ყურადღება სულიერ საკითხებზე გადაიტანოს. იგი ამბობს, რომ თუკი ადამიანი სწორად იკვებება, ისეთ საზრდელს იღებს, რაც სხეულისთვის სასარგებლოა, მაშინ მისი ჯანმრთელობა უფრო მტკიცეა, მისი ხორციელი სიცოცხლეც უფრო დიდხანს გრძელდება. ასევეა სულიერი თვალსაზრისითაც. თუკი ჭეშმარიტ სულიერ საზრდელს ვიღებთ, თუკი სწორი მიმართულებით ვითარდება ჩვენი სული, თუკი მიდრეკილნი ვართ არა ლოთობის, მრუშობის, სიძვის, ამპარტავნების, სხვათა განკითხვისაკენ, არამედ იმისკენ, რომ ვიყოთ თავმდაბალნი, მოწყალენი, ურისხველნი, მშვიდნი, მაშინ, რა თქმა უნდა, ჩვენი სულიერი მდგომარეობა უფრო ჯანსაღია და ჩვენც თავს მარადიული სიცოცხლისათვის ვამზადებთ. თავის ფიზიკურ არსებობაზე მზრუნველ ადამიანს, რომელიც ყველაფერს აკეთებს იმისათვის, რომ იყოს ჯანმრთელი – ადრე თუ გვიან მაინც სიბერის მსახვრალი ხელი უძლურებისა და სისუსტისაკენ მიდრეკს. მაგრამ თუ ადამიანი სულიერად ძლიერდება, თუ იგი სულიერ სათნოებებს აგროვებს, მაშინ მისი საუნჯე, სახარებისეული სიტყვებისამებრ, ზეცაში გროვდება, სადაც ვერც მღილი შეჭამს და ვერც მპარავი მოსტაცებს. ვერასოდეს ვერანაირი ძალა ამ საუნჯეს ვერ განაქარვებს და, შესაბამისად, ადამიანი სულიერ სიცოცხლეს, სულიერ სიჯანსაღეს მოიხვეჭს, რომლის წართმევაც არავის შეუძლია, ეს არის მარადიული ფასეულობა, რომელსაც მარადისობაში გადაჰყავს ადამიანი.

საინტერესოა, რა იგულისხმება სიტყვაში „განძღნენ“. ეს ნიშნავს, რომ ვინც სიმართლისათვის იბრძვის, ვისაც შია და სწყურია სიმართლისათვის, აუცილებლად „განძღება“. რა თქმა უნდა, სიტყვა „განძღომა“ სულიერი თვალსაზრისით უნდა მოვიაზროთ. ანუ სიმართლისათვის მებრძოლი ადამიანი აუცილებლად ჰპოვებს ამ სიმართლეს და ჰპოვებს არა მარტო ამ ცხოვრებაში (და არა იმდენად აქ), არამედ იმქვეყნიურ, მარადიულ სიცოცხლეში.

უფალი ყოვლადსამართლიანია. როდესაც ადამიანი ხვდება სამოთხეში, სასუფეველში, ყოვლადსამართლიან უფალთან, რა თქმა უნდა, იგი უკვე იმყოფება ყოვლადსამართლიანობის უმთავრესი და ჭეშმარიტი წყაროს სიახლოვეს. იგი არის სიმართლეში, ვინაიდან სასუფეველში არიან სიმართლე, ჭეშმარიტება. ამქვეყნად შეიძლება, ადამიანმა ვერ დაამტკიცოს თავისი სიმართლე, ვერ გაიტანოს თავისი ჭეშმარიტება, მაგრამ უნდა ახსოვდეს, რომ ეს ყოველივე დროებითია, და თუ იგი მართლაც მიილტვის ჭეშმარიტებისაკენ, ეს ჭეშმარიტება მას იქ ელოდება, სადაც მარადიულად ჰგიებს და მომავალშიც იქნება. ეს ადგილი, ბუნებრივია, სასუფეველია.

ჩვენ სწორედ ამგვარი დამოკიდებულება უნდა გვქონდეს. არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება სიმართლისათვის ბრძოლა ჩვენი ამპარტავნების წყაროდ იქცეს. მაშინ ეს არ იქნება სიმართლისათვის ბრძოლა, რადგან ამ დროს ადამიანის მთელი მზერა, მთელი მისი ყურადღება მიმართულია არა ჭეშმარიტებისაკენ, არამედ საკუთარი თავისაკენ. იგი თავს მიიჩნევს სიმართლისათვის მებძოლად, სინამდვილეში კი უკვე აღარ აინტერესებს სიმართლე; მას ის კი არ უნდა, რომ მდგომარეობა მართლაც გამოსწორდეს და ჭეშმარიტება დამკვიდრდეს, არამედ მხოლოდ ის სურს, რომ თავად ჰქონდეს სიმართლისათვის მებძოლის სახელი. ხანდახან თავის თავში შეიძლება უცნაური რამ აღმოაჩინოს – მას შეიძლება კიდეც ეწყინოს, თუკი რაიმე გამოსწორდება და ის ჭეშმარიტება, რისთვისაც ამდენს ხანს იბრძოდა, ადამიანთა მიერ იქნება აღიარებული. ეს იმიტომ, რომ მას აღარ ექნება საშუალება, სხვები განიკითხოს, თავისი „სიმართლით“ თავი სხვებზე აღამაღლოს და საკუთარი თავი სიმართლისათვის მებრძოლის კვარცხლბეკზე დააყენოს.

ამიტომ ყოველივე ის, რაც სახარებაში გვიწერია და წმიდა მამების გადმოგვცემენ, სიბრძნითა და იმ ჭეშმარიტების გაგების სურვილით უნდა მივიღოთ, რაც მათშია გადმოცემული, და არა ისე, როგორც ეს ჩვენ გვსურს და ჩვენს დაცემულ გონებასა და სულს მიესადაგება.

5. „ნეტარ იყვნენ მოწყალენი, რამეთუ იგინი შეიწყალენ“

ციტატა როგორც უფლის ამ სიტყვებიდან ჩანს, მოწყალების სათნოება აუცილებელია ყოველი ადამიანისათვის. ნეტარებების თითოეული მუხლი, თითოეული სათნოება, რომელზეც უფალი ცხრა ნეტარებაში ლაპარაკობს, გარკვეულწილად, საფეხურია იმ კიბისა, რომელსაც თანდათანობით ავყავართ უფლისკენ, თუკი, რა თქმა უნდა, ამ ნეტარებების თანახმად ვცხოვრობთ, თუ მივყვებით იმ სულიერ კიბეს, რომელიც ნეტარებების მეშვეობით დაგვიწესა უფალმა. სწორედ ამგვარ შედარებას იყენებს წმიდა გრიგოლ ნოსელი ნეტარებებზე საუბრისას. ის იხსენებს იაკობის მიერ საღვთო ხილვაში ნანახ კიბეს და ამბობს, რომ ის, რაც ამ ხილვის ჟამს იაკობს ემცნო და რაც ჩვენ ნეტარებების მეშვეობით გვეუწყება, არის ის, რისკენაც უნდა ისწრაფვოს ადამიანმა, ანუ მისი გონება, მისი მზერა მარადის მიმართული უნდა იყოს ზეცისაკენ. ზეცა უნდა იყოს მისი სულიერი ჭვრეტის საგანი.

წმიდა გრიგოლ ნოსელი ადამიანის დანიშნულებაზე საუბრისას ამბობს, რომ ადამიანი ღმერთმა შექმნა ზეაღმართული, ორ ფეხზე მდგომარე, ცხოველი კი – ოთხფეხა. როცა ცხოველი ოთხ ფეხზე დგას, მისი სახე მიმართულია მიწისაკენ, შესაბამისად, მისი მიდრეკილებები მიწიერია. ხოლო ადამიანი, რომელიც გამართული დგას, ზეცაში უნდა იცქირებოდეს. რა თქმა უნდა, აქ ფიზიკური მზერა კი არ იგულისხმება, არამედ – სულიერი. ადამიანის ამგვარად შექმნა ნიშნავს იმას, რომ იგი თავისი გულითა და გონებით მიმართული უნდა იყოს ზეცისაკენ.

მოწყალება უდიდესი საქმეა, უდიდესი სათნოებათაგანია, ვინაიდან თვითონ უფალი არის მოწყალე, მისი თვისება გახლავთ მოწყალება. წმიდა მამები და წინასწარმეტყველები უფალს ხშირად უწოდებენ მოწყალეს. უფლის მოწყალება, პირველ რიგში, გამომჟღავნდა იმით, რომ ადამიანი იმისათვის შექმნა, რათა თავისი ნეტარების მდგომარეობის თანაზიარი გაეხადა. მოწყალეა ჩვენი უამრავი ცოდვის პატიებისას, თუმცაღა ღირსნი ვიყავით, რომ აღვხოცილიყავით პირისაგან მიწისა. უფალი გვწყალობს, რადგან გვაძლევს ძალას, ჯანმრთელობას, გონებრივ და ფიზიკურ ენერგიას. და, რაც მთავარია, გულმოწყალე უფალი გვაძლევს დროს, რომ შევძლოთ, მოვინანიოთ ჩვენი ცოდვები.

მოწყალება ორგვარია: ხორციელი მოწყალების საქმე, რომელშიც იგულისხმება მშიერთა დაპურება, მწყურვალთა სმევა, შიშველთა შემოსვა, უცხოთა შევრდომა, სნეულთა მიხედვა, პატიმართა მოკითხვა, მიცვალებულთა დამარხვა.

სულიერი მოწყალების საქმენია ცოდვილთა მოქცევა, უმეცართა სწავლება, დაბრკოლებულთა განმართვა, მწუხარეთა ნუგეშინისცემა, უსამართლობის დათმენა, შემცოდეთა მიტევება, მოყვასის საცხოვნებლად ღვთისადმი ვედრება.

წმიდა წერილში ნათქვამია, რომ მეორედ მოსვლის ჟამს, იმ ადამიანებს, რომლებმაც მოწყალება უგულებელყვეს, უფალი ეტყვის: რატომ არ მომხედეთ, როცა მწყურვალი, მშიერი და სნეული ვიყავი? მას კი უპასუხებენ: როდის გნახეთ, უფალო, ასეთ მდგომარეობაში? რაზეც უფალი ეტყვის მათ: როცა დახმარებას არ უწევთ გაჭირვებულს, ეს ტოლფასია იმისა, რომ თქვენ არ ეხმარებით ქრისტეს. ქრისტიანთა ცხოვრებაში ხშირად ყოფილა ისეთ შემთხვევები, როცა რომელიმე ადამიანი შესწევია მათხოვარს ან სნეულებაში მყოფს, რომელიც შემთხვევით ცხოვრების გზაზე გადაყრია, მერე კი აღმოჩენილა, რომ ეს იყო არა ადამიანი, არამედ თვით უფალი ჩვენი იესო ქრისტე. ანუ ქრისტიანებს სნეული, გაჭირვებული ადამიანის სახით გამოსცხადებია უფალი და გამოუცდია მათი მოწყალება. და მართლაც, იმ ადამიანებს, რომლებმაც ამ გამოცდის ღირსეულად გადატანა შეძლეს, დიდი ჯილდოც მიუღიათ უფლისაგან, ვინაიდან მოწყალების ნებისმიერი საქმე, ფაქტიურად, უფლისადმი გაღებული მოწყალებაა.

დღევანდელი გაჭირვების დროს ხშირად ისმის ასეთი სიტყვები – როგორ გავცე მოწყალება, როცა თავადაც არაფერი გამაჩნია. ისევ წმიდა წერილს მივმართოთ, რომელიც უშრეტი წყაროა ჩვენი აზროვნებისათვის. წმიდა წერილში არის ერთი ადგილი, სადაც მოხუცებული დედაკაცი ღმერთს სწირავს ორ ასარს, მაშინდელი ფულის უმცირეს ერთეულს. უფალი კი ამბობს, რომ მან ყველაფერი შესწირა. ეს იმიტომ, რომ სხვებმა „ნამეტნავისაგან“ შესწირეს, ანუ რაც ზედმეტი ჰქონდათ, ის გაიღეს, ამ დედაკაცმა კი ყველაფერი გასცა, რაც კი გააჩნდა. ეს სიტყვები გვახსენებს იმას, რომ უფალი უყურებს ადამიანის გულს. მთავარია, რა გულით იქნება შეწირული. ღმერთი არ უყურებს რაოდენობას. უფლისათვის არა აქვს მნიშვნელობა, რამდენს შევწირავთ. მისია ცა და მისია დედამიწა. ყველაფერი მას ეკუთვნის, ჩვენ რით უნდა გავაკვირვოთ იგი? ამიტომ ჩვენ რაც შეგვიძლია, ის უნდა შევწიროთ. როცა ადამიანს რაიმეს გაღების ძლიერი სურვილი აქვს, ყველაზე ღარიბიც კი მონახავს რაღაც ისეთს, რაც ხორციელ მოწყალებას შეაძლებინებს, მაგრამ, ამავე დროს, ყველას უნდა გვახსოვდეს, რომ, ყოველ ადამიანს, ხორციელი მოწყალების გარდა, სულიერი მოწყალების გაცემაც შეუძლია. თუმცა, მიუხედავად იმისა, გავცემთ თუ არა ხორციელ მოწყალებას, სულიერი მოწყალება მაინც აუცილებელია; სხვათა შორის, შეიძლება უფრო მეტად აუცილებელიც კი იყოს, ვიდრე ხორციელი მოწყალება. რა იგულისხმება სულიერ მოწყალებაში? ესაა ცოდვილთა მოქცევა, უმეცართა სწავლება, დაბრკოლებულთა მოქცევა, მწუხარეთა ნუგეშინისცემა, უსამართლობის დათმენა, შემცოდეთა მიტევება, მოყვასის საცხოვნებლად ღვთისადმი ვედრება. როგორც ვხედავთ, სულიერი მოწყალების სახეეებიც არანაკლებ მრავალრიცხოვანი ყოფილა?!

სულიერი მოწყალების გაღება ყველას შეუძლია – ღარიბსა თუ მდიდარს, გავლენიან თუ უბრალო ადამიანს. ყველას შეუძლია კეთილი სიტყვა უთხრას მოყვასს, ანუგეშოს და ილოცოს მისთვის. ნუგეში ადამიანისთვის ძალიან ბევრს ნიშნავს. მაგრამ იმისათვის, რომ ადამიანის ნუგეშინისცემა შეგეძლოს, თავად გულთან ახლოს უნდა მიიტანო მისი განსაცდელი და მაშინ შენს სიტყვას მიეცემა ის ძალა, რაც ზემოქმედებას მოახდენს გაჭირვებაში მყოფ ადამიანზე.

ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს ცოდვილთა მოქცევას, უმეცართა სწავლებას. ასეთი ადამიანის მოქცევა ქრისტიანს დიდ სათნოებად შეერაცხება. წმიდა წერილში წერია, რომ როცა ვინმეს მოვაქცევთ და ღვთის გზაზე დავაყენებთ, ბევრი ცოდვები მოგვეტევება, თუმცა ეს, რა თქმა უნდა, იმას არ გულისხმობს, რომ ჩვენ ამ საქმეს უგუნურებით უნდა მივუდგეთ, არ გავითვალისწინოთ ჩვენი ძალები და ისეთი ადამიანების მოქცევა დავაპიროთ, რომელთა მოქცევაც არ ძალგვიძს. ასეთ შემთხვევაში მოქცევის ნაცვლად, პირიქით, დაბრკოლება გამოგვდის ხოლმე. აქ დიდი ზომიერება, ღვთიური სიბრძნეა საჭირო და არა ადამიანური განსჯა.

უმეცართა სწავლებაშიც უდიდესი ზომიერებაა საჭირო. იგივე წმიდა წერილის მიხედვით უნდა ვიცოდეთ, რომ არსებობენ არა მარტო ფიზიკურად ჩვილი, უასაკო ადამიანები, რომლებსაც განსაკუთრებულად ფაქიზი და ფრთხილი მოპყრობა სჭირდებათ, არამედ სულიერად ჩვილი ადამიანებიც არიან, რომლებსაც სულიერი საზრდო მეტად ზომიერად უნდა მიეწოდოთ. არ შეიძლება ასეთ ადამიანს ყოველივე ერთბაშად ეთქვას. უფლის სწავლება მას ნელ-ნელა უნდა მიეწოდოს. როგორც პატარა ბავშვს ყოველგვარ საჭმელს არ აჭმევენ, იმიტომ, რომ მისი სუსტი ორგანიზმი ვერ შეძლებს ყველაფრის მონელებას, ასევე სულიერად გამოუცდელ ადამიანს არ შეიძლება რწმენაში ყველაფერი ერთბაშად მოვთხოვოთ.

რას ნიშნავს დაბრკოლებულთა მოქცევა? როცა ადამიანი დაბრკოლებულია ვინმეს ან რაიმეს მიმართ, უპირველეს ყოვლისა, ეკლესიის, სასულიერო პირების მიმართ, ჩვენ კი არ უნდა გავუძლიეროთ ეს დაბრკოლება, გაღიზიანება, არამედ პირიქით, დავამშვიდოთ, ხელი შევუწყოთ, რომ ეს დაბრკოლება მოეხსნას.

უმნიშვნელოვანესი სულიერი მოწყალების საქმეა მოყვასისათვის ლოცვა. რა თქმა უნდა, სხვადასხვა ადამიანის ლოცვა სხვადასხვა სიძლიერისაა, მაგრამ თუნდაც სუსტი ლოცვა ხომ ყველას შეუძლია?! და როცა ამგვარი სახის მოწყალების გაცემა არ გვემეტება, გაგვიჭირდება უფლის წინაშე თავის მართლება, რადგან უმთავრესი არ გავაკეთეთ, უმთავრესი წყალობა არ გავიღეთ, ლოცვაც კი დაგვენანა სხვისთვის.

6. „ნეტარ იყვნენ წმიდანი გულითა, რამეთუ მათ ღმერთი იხილონ“

მეექვსე ნეტარება გვეუბნება: „ნეტარ იყვნენ წმიდანი გულითა რამეთუ მათ ღმერთი იხილონ“. რას ნიშნავს სიწმიდე გულისა? გულის სიწმიდე ერთ-ერთი უმთავრესი სათნოებაა ყოველი მორწმუნისათვის, ყოველი ქრისტიანისათვის. რას ნიშნავს გულის სიწმიდე? ეს სიტყვები თავისთავად გულისხმობს გულწრფელობას, გულახდილობას, ანუ გული წმიდა იმ ადამიანს აქვს, რომელიც ფარისეველი არ არის. თუმცა, რა თქმა უნდა, გულწრფელობა გულისა მთლიანად ვერ მოიცავს ნეტარების ამ მუხლს. ეს მხოლოდ ერთ-ერთი ნაწილია გულის სიწმიდისა, მხოლოდ მცირე ანარეკლი ამ სათნოებისა. გულის სიწმიდის ცნება უფრო ღრმა გახლავთ, უფრო მნიშვნელოვანი რამაა და, შესაბამისად, უფრო მეტი გარჯა და შრომა, ღვაწლი სჭირდება მის მოხვეჭას, ვიდრე უბრალო გულწრფელობა.

წმიდა მამათა განმარტებით, გულის სიწმიდეში იგულისხმება ბიწისაგან გულის გაწმენდა: ადამიანი უნდა ეცადოს, თავის გულში ებრძოლოს ყოველგვარ უწმიდურ აზრსა და ფიქრს, დაიცვასა იგი უკეთურებისაგან, ავი ფიქრისა თუ ცუდი განწყობისაგან.

რა შეიძლება ადამიანის სულისათვის იყოს მავნე? რამ შეიძლება, მისი გული დააბინძუროს? ეს არის მტრობა, განკითხვა, მრისხანება, სიძულვილი, სხვადასხვა ბოროტი აზრი, სიძვის, მრისხანების, შურის ზრახვანი და მისთანანი. რომლებიც ადამიანის გულს აზიანებს და აბინძურებს.

ჩნდება კითხვა: როგორ უნდა დავიცვათ გული ამგვარი დაზიანებისაგან? ამისათვის აუცილებელია, რომ გონება დავიცვათ ყოველგვარი ავი ფიქრისაგან. როცა ვცდილობთ, რომ ყოველი გონებაში შემოსული მაცდური აზრი, გულისთქმა და სურვილი მოვიშოროთ, მაშინ გონება დაცულია და ეს აზრები გულამდე ვერ აღწევს, ვერ აბინძურებს მას. რა თქმა უნდა, მანკიერი ფიქრების თავიდან აცილება თუ არა უფლის შეწევნით, სხვაგვარად შეუძლებელია. ეს ხდება ლოცვით, ეკლესიაში სიარულით, აღსარებით და სხვა ღმრთივსათნო საქმეთა აღსრულებით. უნდა ვიცოდეთ, რომ აღსარება და ზიარება განწმენდს ჩვენს გულსა და გონებას.

სახარებაში ვკითხულობთ, რომ სულის სარკე თვალია და როგორიც არის ადამიანის თვალი, ისეთივე იქნება მისი სულიც. იგივე შეიძლება ითქვას გულის შესახებაც: როგორიც არის ადამიანის გული, ისეთივე იქნება ეს პიროვნება. ანუ სიტყვა „სარკე“ შეგვიძლია, გულსაც მივუსადაგოთ: გული ადამიან?გვიწერია: „ნეტარ იყვნენ წმიდანი გულითა, რამეთუ მათ ღმერთი იხილონ“. ეს იმიტომ, რომ მხოლოდ წმიდა გულს შეუძლია უფლის ხილვა. რაც უფრო იწმიდება და სუფთავდება სარკე, მით უფრო ადვილად შეიძლება მასში ანარეკლის დანახვა. ასევეა გულიც – რაც უფრო იწმიდება, მით უფრო უკეთ შეუძლია უფლის ხილვა. მაგრამ ისმის სხვა კითხვა: რა იგულისხმება უფლის ხილვაში? რა ხილვაზეა საუბარი?

იოანე ღვთისმეტყველი, პავლე მოციქული, მოსე წინასწარმეტყველი გვეუბნებიან, რომ ღვთის ხილვა შეუძლებელია, რომ ღმერთი არასოდეს არავის უხილავს. მაშ, შეიძლება ვიფიქროთ, რომ წმიდანთა ნათქვამსა და უფლის სიტყვებს შორის რაიმე წინააღმდეგობა არსებობს? რა თქმა უნდა, არა. ცხრა ნეტარების ამ მუხლში არ არის საუბარი უფლის არსის, ღვთის ბუნების ხილვაზე, რაც მიუწვდომელია ადამიანისთვის. ამას ხომ არათუ ადამიანი, ანგელოზებიც ვერ მისწვდებიან. იმის მიუხედავად, რომ ანგელოზები უხორცონი არიან, უფლის წიაღში მკვიდრობენ და მარადჟამს მას უჭვრეტენ, ეს ჭვრეტა მაინც არ გახლავთ სრულყოფილი. შემთხვევითი არ არის, რომ როცა ფრესკებზე, ხატებზე ექვსფრთიან ანგელოზებს გამოსახავენ, ანგელოზი ორი ფრთით თვალებს იფარავს. ეს არის სიმბოლო იმისა, რომ ანგელოზიც კი ვერ უსწორებს თვალს უფალს. იგი იმდენად მოწიწებით, პატივისცემითა და თაყვანისცემით დგას ღვთის წინაშე, რომ თვალებს ფრთებით იფარავს და რომც არ ჰქონდეს ესოდენი მოწიწება, (რაც ერთი წამითაც არ უნდა დავუშვათ) ანგელოზი მაინც ვერ შეძლებს უფლის ჭვრეტას, რადგან ღმერთი უდიდესი ნათელია და მისთვის თვალის გასწორება თვით ანგელოზსაც არ შეუძლია. მას ძალუძს, მხოლოდ ნაწილობრივ აღიქვას უფალი. მაშ, რა იგულისხმება სიტყვებში, რომ წმიდა გულის ადამიანები იხილავენ უფალს? ღმრთის ხილვა ადამიანისათვის, ნიშნავს უფლის ხილვას მის ქმედებებში, გამოვლინებებში, ანუ უფლის დანახვას ყველგან და ყველაფერში. მაგალითად, როცა ბუნების მოვლენებსა თუ ცხოვრებისეულ შემთხვევებში ადამიანები ხედავენ და შეიცნობენ უფლის ხელს; როცა თვლიან, რომ ყოველივე, მოვლინებული მათ ცხოვრებაში, ავიცა და კარგიც, არის უდიდესი წყალობა ან სასჯელი უფლისა. გულით წმიდა ადამიანი უფალს ხედავს, ანუ მის გამოვლინებას; ხედავს ღმერთს თავის თავში, უფლის ზემოქმედებას აღიქვამს და გრძნობს, თუ როგორ შორდება უფალი, როცა მძიმე ცოდვებს ჩაიდენს, როგორ აკლდება უფლის წყალობა და, პირიქით, როგორ ახლოს არის ღმერთი მაშინ, როცა იგი სულიერად წარემატება. აი, სწორედ ეს არის უფლის ხილვა და არა ფიზიკურად დანახვა უფლისა.

როცა მოსე წინასწარმეტყველი ავიდა მთაზე, რათა უფალს მიახლებოდა, მან მაინც ნაწილობრივ იხილა ღმერთი, მიუხედავად იმისა, რომ კაცთაგან გამორჩეული, მართლაც, რომ ზეცისა კაცი და ქუეყანისა ანგელოზი იყო. მოსემ უფლის მხოლოდ მცირეოდენი „ნაწილი“ მხოლოდ „ზურგი“ იხილა უფლისა, მაგრამ ამ მეცნიერმა ისეთი მადლით აავსო, რომ მთიდან ჩამოსულს, სახე გაცისკროვნებული ჰქონდა. იმდენად დიდი იყო მის პირს მოფენილი ნათელი, რომ ებრაელები მოსეს სახეს ვეღარ ჭვრეტდნენ. უფლის ნათლით გაბრწყინებული მოსეს სახე ადამიანთა ხილვისათვის მიუწვდომელი იყო და ამიტომ პირბადე ჰქონდა ჩამოფარებული. უბრალო ადამიანები მოსეს გაცისკროვნებულ სახესაც კი ვერ უსწორებდნენ თვალს. უფლის დიდების, უფლის ნათლის თვით იმ მცირე ანარეკლის ჭვრეტაც კი არ შეეძლოთ ადამიანებს და რამდენად შეუძლებელია თვითონ უფლის ხილვა. მაგრამ, როგორც ზემოთ ითქვა, ნეტარებაში გამოთქმულ „უფლის ხილვას“ სრულიად სხვა მნიშვნელობა აქვს. ჩვენ ჩვენსავე გულში უნდა ვიხილოთ უფალი. ჭეშმარიტად, როცა გული დაიწმინდება, როცა გულს სიწმიდით შევინახავთ, მაშინ ჩვენსავე გულში ვიხილავთ, შევიცნობთ უფალს, იესო ქრისტეს!

7. ნეტარ იყვნენ მშვიდობის-მყოფელნი, რამეთუ იგინი ძედ ღვთისად იწოდნენ.

8. ნეტარ იყვნენ დევნულნი სიმართლისათვის, რამეთუ მათი არს სასუფეველი ცათა.

9. „ნეტარ იყვენით თქვენ, რაჟამს გყვედრიდნენ და გდევნიდნენ და თქუან ყოველი ბოროტი თქვენდა მომართ სიცრუით ჩემთვის, გიხაროდენ და მხიარულ იყვენით, რამეთუ სასყიდელი თქუენი დიდ არს ცათა შინა“

ნეტარების ამ მუხლიდან ჩვენ ვიგებთ იმას, რომ როცა ადამიანი იდევნება ან ილანძღება უფლის გამო, ჭეშმარიტი სარწმუნოების გამო, ეს მისთვის სასოწარკვეთის ან უიმედობის საბაბი არ უნდა გახდეს. უფალი ასეთებს დიდ სასყიდელს პირდება ცათა შინა, ანუ იქ, სადაც ყველაფერი წარუვალი, მარადიულია და წუთისოფლისაგან განსხვავებული. ამქვეყანაზე ნებისმიერი დიდება, სიმდიდრე, ძლიერება – ფიზიკური იქნება ეს თუ გონებრივი – წარმავალია, იმქვეყნიური საუნჯე კი მართლაც რომ მარადიული საუნჯეა. ბუნებრივია, შეიძლება გაჩნდეს კითხვა, რატომ უნდა გაილანძღოს ადამიანი, რომელიც სიკეთის, ჭეშმარიტების მქადაგებელია?! რომელიც ქრისტეს მიმდევარია. თუკი ჭეშმარიტებისა და სიკეთის ქადაგებას მივყვებით, რატომ უნდა გვდევნოს ვინმემ? ამ კითხვის პასუხს თავად მაცხოვარი გვაძლევს: თუ მე მდევნეს, თქვენც გდევნიან… ვინ იგულისხმება აქ? ვის შესახებ არის საუბარი? აქ ლაპარაკი, რა თქმა უნდა, ქრისტეს ერთგულ ადამიანებზეა, იმ ადამიანებზე, რომლებიც ქრისტეს მცნებების აღმსრულებლები იქნებიან. იესო ქრისტე მოვიდა კაცთა გამოხსნისათვის, ეწამა, ევნო ჯვარზე, ადამიანებისთვის დაითმინა ყვედრება, შეურაცხყოფა, ფიზიკური ტკივილები, ადამიანებმა კი იგი ჯვარს აცვეს. ამიტომ როდესაც ცხოვრებაში უსამართლოდ გვექცევიან, ყოველთვის უნდა გვახსოვდეს, რომ, პირველ რიგში, თავად უფალს ჩვენსას, იესო ქრისტეს მოექცნენ ადამიანები უსამართლოდ. მაშ, რაღას მოვითხოვთ ჩვენ? ბუნებრივია, რომ ყვედრება თუ დევნილება სამართლიანობის, ჭეშმარიტებისა და უფლის ეკლესიის გამო არ არის გასაკვირი, ვინაიდან ის ადამიანები, რომლებიც ჭეშმარიტად მორწმუნენი არიან, უცხო არიან ამასოფლის სულისათვის, და რადგანაც უცხონი არიან, ბუნებრივია, ეს სოფელი მათ ვერ ჰგუობს, მტრობს. ამ დროს წარმოიშვება კონფლიქტი ჭეშმარიტ მორწმუნესა და ამასოფელს შორის. აქედან გამომდინარე, შესაძლოა, მართლაც დაიწყოს მათი დევნა და მათზე ბოროტის, სიცრუის თქმა, ცილისწამება.

როგორ უნდა განეწყოს ასეთ დროს ადამიანი, რა რეაქცია უნდა ჰქონდეს მას? აი, სწორედ ამას გვასწავლის „ნეტარების“ მუხლი: „გიხაროდენ და მხიარულ იყვენით, რამეთუ სასყიდელი თქვენი დიდ არს ცათა შინა“… არამცთუ მწუხარებას არ უნდა მივეცეთ ამის გამო, არამცთუ სევდამ და სასოწარკვეთილებამ არ უნდა დაგვრიოს ხელი, არამედ უნდა გავმხნევდეთ, უნდა გვიხაროდეს, როცა ჭეშმარიტი სარწმუნოებისათვის ვიდევნებით და ვიყვედრებით.

ეკლესიის ისტორიაში, ძალიან ბევრი რამაა თქმული უფლისთვის ნატანჯ ადამიანებზე. მათ ცხოვრებაში ვკითხულობთ, რომ ისინი ღმერთს მადლობას სწირავდნენ, რომ ღირსნი გახდნენ უფლისათვის ყვედრების, დევნის და შეურაცხყოფისა. ნეტარების ეს სიტყვები მართლაც რომ აღსრულდა წმიდანებზე და მოწამეებზე, რომლებიც სიხარულით ხვდებოდნენ სიკვდილს, რომლებსაც ბედნიერებად მიაჩნდათ ქრისტესთვის ტანჯვის დათმენა. წმიდანები არამცთუ მზად ხვდებოდნენ მოწამეობრივ აღსასრულს, არამედ ზოგიერთნი ისეთ მოშურნეობასა და გულმოდგინებას იჩენდნენ, რაც ძნელად გასაგებია დღევანდელი გამიწიერებული, დაცემული ადამიანისათვის, უწინდელი მოღვაწეები ეძიებდნენ მოწამეობას, სიკვდილს ქრისტესათვის, ანუ იმას, რაც წმიდა მეფე ვახტანგ დიდმა გორგასალმა უანდერძა ქართველ ერს – „ეძიებდით სიკვდილს ქრისტესთვის“. მან ის კი არა თქვა, ქრისტესთვის თავი დასდეთ, ერთგულნი იყავით მისი სარწმუნოებისაო, არამედ ეძიებდით სიკვდილს ქრისტესათვისო. ბევრი მოღვაწე სწორედ ამგვარად, საკუთარი მოწამეობრივი აღსასრულით ცდილობდა, ქრისტეს მიმართ თავისი უდიდესი სიყვარული დაემტკიცებინა. მათი თავდადებისათვის ანთებული გული დღესაც გზის მაჩვენებელია, ასეთები იყვნენ ქრისტეს ჭეშმარიტი შვილები, მიმდევრები, მაგრამ იყვნენ ასევე ცრუმოწამეებიც, ადამიანები, რომლებიც ამპარტავნების, უმეცრების, უგნურების გამო თითქოსდა დევნილებაში იყვნენ, თითქოსდა ქრისტესთვის იდევნებოდნენ, მაგრამ ეს მხოლოდ გარეგნულად ხდებოდა. სინამდვილეში მათი მოძულების მიზეზი მათი ამპარტავნება, უმეცრება და ერეტიკოსობაა. იყო ეკლესიის ისტორიაში უამრავი შემთხვევა, როცა არა მარტო ჭეშმარიტი სარწმუნოების აღმსარებლები იდევნებოდნენ, არამედ დევნას განიცდიდნენ ერეტიკოსებიც, განხეთქილების მოქმედნი, ეკლესიაში შფოთის შემომტანნი. ადამიანები, ზოგჯერ ამპარტავნების გამო ცდილობდნენ, თავი სწორედ დევნილებად წარმოეჩინათ. ჭეშმარიტად ქრისტესთვის დევნილ ადამიანს აქვს თავმდაბლობა, ეს თავმდაბლობა განასხვავებს კიდეც მოწამეს ცრუმოწამისაგან. ცრუმოწამე ამპარტავანია, ის ქრისტეს ერთგული კი არა, არამედ თავისი დიდებისა და ამპარტავნების მსახურია და ამიტომ კონფლიქტშია ეკლესიასთან, საზოგადოებასთან. მას არ აკმაყოფილებს იქ არსებული მდგომარეობა, მისი ამბიცია დაუკმაყოფილებელია. ეს აუცილებელია ვიცოდეთ, ვინაიდან ჩვენი ამჟამინდელი აზროვნება გამიწიერებულია, მოვლენებსა და საგნებს მხოლოდ გარეგნულად აღიქვამს. იმისათვის, რომ სიღრმეში ჩავწვდეთ მოვლენებს, ამა თუ იმ პიროვნების საქციელს, ამისათვის სულიერება და სიბრძნე გვჭირდება, რაც, სამწუხაროდ, ბოლო დროს მეტად დეფიციტური გახდა.

About ნა-ნუცა

www.nanuca.wordpress.com facebook: na-nutsa twitter : nnuci

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: